Onder die vergrootglas – 17 Sept 2017

HOE WORD ORKANE GEKATEGORISEER.

maxresdefault.jpg

Goeimore van my Johann  ZS6PSS. Ek kyk vanoggend na `n paar interessanthede van orkane, tifone en siklone.

Die afgelope week was, ek sou dit alles behalwe opwindend noem . Ek sou dit eerder hartseer en skokkend noem met die orkane en spesifiek die orkaan IRMA wat die afgelope week of twee weke  verwoesting  gesaai het asook dat daar `n hele aantal mense hulle lewens verloor in die Karibiese see, in BARUBA , CUBA en toe later ook in die staat Florida aan die OOSKUS van Amerika.

Dit was eintlik met skok en afgryse dat `n mens die hele sage dopgehou het op die TV. Ek moet egter byvoeg die verskillende Amerikaanse en Engelse TV stasies se kommunikasie en informasie van hoe die terugvoer hanteer was is, of was, uiters puik.  Die inwoners van die verskillende areas het presies geweet wat in hulle omgewings aangaan te midde van die gevaar waarin die joernaliste hulle lewens geplaas het om ter plaatse terugvoer te gee van die toestande wat daar geheers het.

Orkaan  of tifone  veroorsaak  verwoesting op vele plekke , albei is maar op die ou einde ewe verwoestend. Daar is ook `n spesifieke seisoen waarin orkane voorkom asook sekere dele in Amerika waar orkane gereeld voorkom.Atlantic_hurricane_tracks.jpg Maar wat is die verskille tussen `n  orkaan , `n tifoon en `n sikloon.

Op die ou einde is bogenoemde drie  maar dieselfde en staan bekend as tropiese siklone.  Hulle word net ander name toegeken  afhangende van waar hulle in die wêreld voorkom.

Wat is `n orkaan ? Orkane is groot draaikolkende storms wat winde kan veroorsaak  van ongeveer 120 kilometer per uur en selfs baie hoër.1173px-Hurricane-en.svg.png

In die Atlantiese oseaan en die Noord-oos Stille oseaan  staan tropiese siklone bekend as   orkane.  In die Noorwes Stille oseaan is hulle somtyds bekend  as tifone of super tifone as hulle baie sterk winde ontwikkel en in die Indiese oseaan staan hulle bekend as  siklone.

`n Orkaan begin as `n tropiese versteuring in `n area waar warm oseaanwater voorkom en waar reënwolke besig is om op te bou of te vorm. In die area kan daar ook winde vorm wat roterende donderstorms kan meebring waar  winde van so ongeveer  50 tot 60 kilometer per uur kan waai. Hierdie toestand staan bekend  as `n tropiese storm.   Die winde kan verder versterk tot  120 kilometer per uur en hoër  en die toestand word dan `n orkaan genoem.

Wetenskalikes is nog nie eens oor hoe en hoekom orkane onstaan nie. Daar is egter twee hoofkomponente  wat teenwoordig moet wees en dit is soos ek al genoem het warm oseaanwater en wind. Die wind moet egter nie te veel verander in spoed  en rigting nie.

Gedurende die aanslag van orkaan IRMA so `n week en `n half gelede in die Karibiese see en Florida en omgewing het ons gereeld gehoor oor hoe orkane gekategoriseer word en natuurlik ook oor hoekom. Wel die een rede is om vir die inwoners van `n sekere  omgewing te waarsku oor hoe ernstig kan of is `n tropiese storm. Kategorie een is die stadigste wat windspoed betref en kategorie 5 die gevaarlikste en ook die vinnigste winde wat daarin voorkom.

Kategorie  1  winde van 120 tot so 153 km / per uu

Katergorie 2  winde van 154 tot 177 km p/uur

Kategorie 3 winde van 178 tot 208

Katergorie 4 winde van 209 tot 251

Kategorie 5  252 k/pu.

Al sou die wind nog hoër spoed bereik dan bly dit `n kategorie 5. Die windspoed van orkane word gemeet deur gebruik te maak van die SAFFIR-SIMPSON orkaanskaal.Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg

`n Windspoed van bokant 250 k/m/per uur is baie raar . Gedurende die afgelope week het ek so `n kort bespreking met `n weer wetenskalike een oggend oor die radio gehoor. Hy het gesê dat deur navorssing wat gedoen was is daar bevind dat kategorie 4 en 5 orkane deesdae meer voorkom in die Verenigde state van Amerika as voorheen maar dat daar blykbaar minder orkane wel waargeneem word en voorkom.

Nou-ja ek wonder net watter een is die beter nuus.  Ek glo ons is net baie gelukkig hier in Suid-Afrika aangesien   daar maar baie nou-en dan sulke storms ervaar word. Nog `n baie groot gevaar wat onstaan gedurende orkaan en veral aan die kus of oor eilande in byvoorbeeld die Karibiese see is oorstromings. Asgevolg van die vinnig kolkende winde wat dan ook nog beweeg veroorsaak dit dat water aan die eenkant van die eiland wegvloei maar aan die anderkant van die eiland weer invloei. Hierdie invloeiing kan waterhoogtes van `n paar duim tot soveel as 5 meter tot gevolg hê. Dit is dodelik en oorstroom huise geboue en enige iets waar mense kan skuil. Daarom word mense gewaarsku teen soos dit in Engels bekend staan as die  “STORM SURGE”.

4cFloyd99.jpg

So ten laaste . Ons hoor gedurig van orkaan IRMA en Harvey ens. Hoekom word orkane name gegee. Nogal baie interessant. `n Tropiese storm word `n naam gegee. Die naam word dan aan die orkaan gegee. Tropiese storms en orkane word elke jaar in alfabetiese orde name toegeken wat afkomstig is van `n voor opgestelde lys met name. Daar is egter ses lyste met voorgestelde name wat elke ses jaar om die beurt gebruik word.

Sou die orkaan uiters groot skade en verwoesting  veroorsaak word die naam van die lys verwyder en vervang met `n nuwe naam.  `n Laaste rede hoekom orkane name kry.  Die orkaan kan maklik  gevolg word aangesien daar soos nou die afgelope twee weke daar selfs drie orkane in byna dieselfde omgewing voorgekom het.

Baie interessant die SAFFIR – SIMPSON skaal was saamgestel deur die hoor net hier `n strukturele ingenieur Herbert Saffir in die westelike hemisfeer in 1971 en  `n meteoroloog aan die Nasionale Orkaan sentrum , Robert Simpson.  Ek hoop dit het vir jou  dinge dalk net so `n bietjie meer duidelik gemaak.  Op die stadium is daar 7 sisteme wat kan ontwikkel of alreeds ontwikkeld het tot orkaan status.

Ek wens jou `n aangename week toe en nie te warm hier in die ou Transvaal nie. Van my Johann du Plessis ZS 6 PSS . Mooiloop, hou jou oë oop en wees veilig.

 

Advertisements